De oplossing ligt binnen handbereik

In deze blog vertellen we waarom de moordenaar van Wies Hensen vrijwel 100% zeker gevonden kan worden. Dat kan als politie en Openbaar Ministerie (OM) in hun onderzoek gebruik maken van internationale genealogische DNA-databanken. In een vergelijkbare rechtsstaat als Zweden werd met die methode de dader van een tweevoudige moord uit 2004 gevonden. Waarom kan dat niet in Nederland? Voor de familie van Wies is dit heel lastig te accepteren. Deze week diende ze opnieuw een verzoek in bij het OM in Maastricht om de zaak Wies Hensen mee te nemen in de DNA-pilot die daar nu loopt.

Hoe zit het ook alweer met dat DNA? Toen het lichaam van Wies op 30 augustus 1989 werd aangetroffen in een droge sloot langs de Loonderweg in Dommelen deed de politie grondig onderzoek. Met behulp van folie werden sporen op het lichaam en de kleding van Wies veiliggesteld. Vele jaren later, in 2019, werden die sporen met nieuwe technieken opnieuw bekeken door het NFI, het Nederlands Forensisch Instituut. Met een geweldig resultaat. Het OM sprak zelfs over een daderprofiel. Uiteraard werd dat profiel vergeleken met de opgeslagen profielen in de databanken van Nederland, België en Duitsland. Helaas zonder match.

Grote successen met Y-verwantschapsonderzoek

Als het om DNA-onderzoek gaat, denkt heel Nederland meteen aan de succesvol verlopen Y-verwantschapsonderzoeken in de zaken van Marianne Vaatstra en Nicky Verstappen. Daar had het onderzoeksteam alle reden om de moordenaar te zoeken in de directe nabijheid van de plaats delict. Men riep in beide gevallen duizenden volwassen mannen op. De moordenaar van Marianne Vaatstra, boer Jasper S., was zelf een van de mannen die zijn DNA afstond. In de zaak Nicky Verstappen was nog veel extra werk nodig om uit te komen bij dader Jos B., die in plaats van DNA af te staan op de vlucht was geslagen.

In de zaak Wies Hensen ligt een Y-verwantschapsonderzoek minder voor de hand. De dader kan immers in theorie nog in verschillende hoeken en regio’s gezocht worden: Budel zelf, Valkenswaard/Dommelen, het uitgaansleven in Weert en Lommel, Duitse militairen van de Nassau Dietzkazerne. Juist tegen die spreiding is een andere aanpak interessant. Supereffectief en internationaal ingezet, helaas nog niet in Nederland. Het gaat om het gebruik van internationale genealogische databanken. In Nederland werkt justitie nog niet met deze methodiek. Maar, er loopt wel al een tijdje een pilot in het Parket Maastricht. In de pilot werden bij de start twee zaken meegenomen. De woningoverval op het echtpaar Leukel. En de identiteit van een onbekende overleden vrouw. De pilot lijkt tot nu toe helaas nog geen klinkend resultaat opgeleverd te hebben.

Al in februari 2025 heeft Team Wies Hensen een formeel verzoek ingediend bij de projectleider van de pilot. We kregen keurig bericht van ontvangst maar tot nu toe helaas geen enkele inhoudelijke reactie. Deze week hebben we voor de 3^e keer ons verzoek herhaald.

DNA-expert Els Leijs

Al eerder spraken we voor blogs over DNA met familiedetective Els Leijs, die al heel veel mensen hielp bij hun zoektocht naar hun biologische ouders of verwanten. Op ons verzoek vertelt ze hoe een dergelijk onderzoek er in grote lijnen uit zou zien. Els Leijs: “Laat ik om te beginnen zeggen dat ik de familie van Wies heel graag zou helpen bij hun zoektocht. Het lijkt me onmenselijk om zo lang in onzekerheid te moeten zitten. Ik ben er van overtuigd dat juist in de zaak Wies Hensen het gebruik van genealogische databanken zal helpen om de moordenaar te vinden. Hoe ziet zo’n onderzoek er uit?

1. Een goed DNA-profiel. De basis voor ieder onderzoek is zorgen dat je een goed DNA-profiel hebt. Dat is meer dan een druppel sperma of bloed. Het is een volledig schema waarin alle 26 chromosomenparen zijn beschreven. Alleen met zo’n profiel kun je op zoek gaan naar matches. Vroeger werd zo’n profiel in Amerikaanse laboratoria ontwikkeld, tegenwoordig kan het NFI dat zelf.
2. Uploaden in internationale databanken. Het feitelijke werk start er mee dat het profiel wordt geüpload in de twee internationale DNA-databanken waarmee het OM kan/mag werken: FamilytreeDNA en Gedmatch. Het profiel wordt dan vergeleken met in totaal zo’n 2 miljoen DNA-profielen. Uiteindelijk ben je vooral geïnteresseerd in de profielen die op veel punten lijken op het daderprofiel. In genealogisch onderzoek drukt men dat uit in het begrip Centimorgans. Hoe hoger het aantal cM’s, hoe dichter je in de buurt zit.

Als je drie matches hebt met een behoorlijk aantal cM’s, het liefst boven de 50, dan kun je een volgende slag maken. Je duikt dan in de stamboom van die drie mensen, net zolang tot je een gemeenschappelijke voorvader hebt. Daarna zoek je uit waar de nazaten uit die stamboom geografisch zijn neergestreken. In feite krijg je in deze fase al een behoorlijk goed beeld van de regio waarin je de dader moet zoeken. Je kunt vaak ook al zien of je in de lijn van de vader of de lijn van de moeder verder moet zoeken. Én, het is zelfs mogelijk via ander onderzoek vast te stellen of iemand donker, blond of rossig haar heeft.

1. Het publiek inschakelen. Als je de regio kent, wil je het liefst dat zoveel mogelijk mensen uit die regio hun DNA-profiel uploaden. Jongeren, ouderen, mannen of vrouwen. Iedereen kan met zijn of haar DNA meehelpen de moordenaar van Wies te vinden. De familie van Wies zou gezien hun motivatie om de zaak eindelijk eens op te lossen een hele belangrijke rol kunnen spelen om mensen over de streep te trekken. Ook de regionale media kunnen hier een positieve rol in spelen. Het lab en de database zijn belangrijk, maar minstens zo belangrijk is het publiek. Deze oude zaak, inmiddels 37 jaar geleden, kun je echt samen met het publiek oplossen. Hoe mooi is dat?!
2. De juiste familielijn vinden. Met ieder nieuw profiel verhoog je de kans dat je een hoger aantal cM’s scoort en dus dichter bij de dader komt. Vroeg of laat kom je terecht bij de juiste familielijn. In die stamboom zoek je vervolgens de mannen die in 1989 qua leeftijd tussen de 20 en 65 jaar oud waren. Daarna is het een kwestie van namen wegstrepen tot je de ultieme match hebt. In het onderzoek naar de dader van een tweevoudige moord in de Zweedse stad Linköping werd ook gebruik gemaakt van genealogische databanken. Het onderzoeksteam vond 892 mensen met een match. De meeste matches (cM’s) trof men aan bij drie mensen die een connectie hebben met het gebied Östergötland. Nadat nog een journaliste van de krant Aftonbladet haar DNA-profiel afgaf, bleven uiteindelijk 2 mannen over, twee broers. Een van hen is de dader. Een boeiend succesverhaal. Te zien op Netflix, de 4-delige serie The Breakthrough, oftewel Genombrottet. Kijken!”

Els Leijs zou het toejuichen als de zaak Wies Hensen aan de pilot in Limburg zou worden toegevoegd. Els: “Absoluut. Het doel van die pilot is inzicht te krijgen in de wijze waarop genealogisch onderzoek in de toekomst in Nederland kan worden ingezet en welke zaken hiervoor nog meer in aanmerking kunnen komen. Het is zo jammer dat er tot nog toe geen doorbraak is gemeld. De zaak Wies Hensen is nou typisch een zaak waar het Openbaar Ministerie (OM) een positief resultaat zou kunnen boeken. De zaak Wies Hensen is wat mij betreft heel kansrijk.”

Het publiek is dé sleutel

Vanuit haar jarenlange ervaring is Els Leijs natuurlijk overtuigd van het belang van een goed DNA-profiel en deskundig laboratorium- en stamboomonderzoek. “Zeker, maar de zaak wordt niet alleen in het lab opgelost. De familie van Wies, de mensen die de zaak via Facebook volgen maar ook lokale en regionale media kunnen er heel veel aan bijdragen om het onderzoek tot een succes te maken. Een van de zwaktes in de Limburgse pilot is dat er in FamilytreeDNA en Gedmatch relatief nog weinig profielen uit Europa zitten, laat staan uit Nederland. Je zult in de regio het publiek moeten activeren om hun DNA-profiel in een van beide databanken te uploaden. Mijn overtuiging is: het publiek is dé sleutel om deze 37 jaar oude moord op te lossen. De sleutel om recht te doen aan Wies en aan haar familie. Zij verdienen duidelijkheid”.

Informatie is zeer welkom. Blijf tips sturen, dat kan ook anoniem! Dat kan via ons tipformulier. Maar op verzoek van een van onze tipgevers bieden we je ook de mogelijkheid om je tip anoniem per brief aan ons te sturen. Dus wie zijn hart wil luchten, wie genoeg heeft van het zwijgen, wie er naar snakt dat de waarheid eindelijk boven water komt: schrijf of typ je tip en stuur deze aan:

Team Wies Hensen

p/a Parochie Heilige Willibrord

T.a.v. dhr.

Pastoor N. van der Sluis

Markt 55

5554 CA Valkenswaard

De parochie staat erop hier te vermelden dat zij inhoudelijk niets met de zaak zelf te maken heeft. Noch Pastoor Van der Sluis, noch een van zijn medewerkers, zal de brieven openen of lezen. Alleen Team Wies Hensen neemt kennis van uw tip.